گيرد مير عسس يا كشيك‌چىباشى مجبور است يا اجناس مكشوفه را پيدا نموده يا بهاى آن را شخصا پرداخت نمايد گاهى هم اتفاق افتاده كه مير عسس با تمام دزدان شهر تماس گرفته تا درباره اجناس سرقت‌شده به تحقيق بپردازد . با اين ترتيب دزدان شهر در حوزه عمليات مير عسس جرأت دزدى يا دستبرد به خانه‌هاى مردم را ندارند . به گمان من ، « محتسب » زير نظر داروغه در بازار انجام وظيفه مىنمايد و وظيفه وى آنست كه نرخ اجناس را كنترل نمايد و ببيند كه مقدار اجناس توزين شده كه به مشترى تحويل داده مىشود درست است يا نه ؟ معمولا او هفته‌اى يك بار به بازار سركشى مىنمايد و نرخها را بازرسى و كنترل مىنمايد چنانچه ببيند كه فروشنده‌اى جنس را كمتر از حد معمول توزين نموده و به مشترى داده است او را تا حد مرگ محكوم مىنمايد . به موازات اين اقدامات مأمورينى نيز در دروازه‌هاى شهر به كار اشتغال دارند و اين مأمورين وظيفه دارند تا از خروج افرادى كه بدون اجازه حاكم مىخواهند از شهر خارج شوند جلوگيرى نمايند . بدون ترديد انتصاب چنين مأمورينى در دروازه‌هاى شهر در نوع خود عملى مذموم و ناپسند است و به‌طور كلى فساد و رشوه‌خوارى را تا حد زيادى اشاعه مىدهد اما مردم ايران مانند مردم اروپا در مقابل چنين قوانين جابرانه‌اى مقاومت نمىكنند . تجارت و معاملات بازرگانى در ايران ايران كشورى است كه معاملات و دادوستدهاى بازرگانى در داخله آن محدود و اندك است چرا كه تنها تعداد كمى رودخانه قابل كشتيرانى در اختيار دارد و ضمنا فرآورده‌هاى مهمى نيز